نشست واکاوی موضوع معاینه فنی، روز دوشنبه 25 مهرماه 1390 در سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی برگزار شد. گزیدهای از صحبتهای دکتر علیاشرفیپور (مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران) در این نشست به شرح زیر میباشد.
دکتر علیاشرفیپور (مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران): آلودگی هوا یک معضل زیستمحیطی است که امروز کشور و کلانشهر تهران به صورت خاص درگیر این معضل است. ابتداانتقادی از سازمان حفاظت محیطزیست که خودم هم مدیر آن هستم، داشته باشم. به نظر میرسد دستگاه محیطزیست از چرخهی توسعهی کشور عقب افتاده است.
با اینکه در مسائل اجتماعی و سیاسی و در سایر بخشها پیشرفت داشته، دارای برنامه بوده و هست، سازمان محیطزیست از چرخ توسعه عقب افتاده است. برنامههایی که شرکتهای خودروساز دارند، از مدتها قبل بوده است. اینها منابع ثابت آلودگی هوا هستند . منتها قانون مشخص آلودگی هوا به سال 74 برمیگردد. ما باید بدانیم از نظر توجه زیستمحیطی به مسئله آلودگی هوا در کجا قرار داریم.
نکته دوم اینکه اگر ما در بحث مدیریت کاهش آلودگی هوا بخواهیم خودمان را نقد کنیم باید گریزی به کشورهای صاحبنام و با تجربه در زمینه کاهش آلودگی هوا بزنیم. جزئیات اقدامات سه شهر بزرگ توکیو و لندن و مکزیکوسیتی در جهت کاهش آلودگی هوا، نشان میدهد که عمده فعالیتهایشان در این زمینه از دهه 1990 به بعد بوده است. البته ما زیاد از این کشورها عقب نیستیم؛ از نظر راه و تکنیک و فرایند موضوع هم ما توجیه هستیم.
در استان تهران، برنامه جامع کاهش آلودگی هوا را از سال 79 داشتهایم که سال گذشته، سال آخرش بود. این برنامه نتایج مثبت و موثری داشته است. البته قابل نقد هم هست. یکی از موفقیتهای ما همین تشکیل مراکز معاینهفنی خودرو بوده است.
در قانون کاهش آلودگی هوای کشور مصوب سال 74، احتمالاً بند 5 آن، آمده است که معاینهفنی خودرو باید یکساله باشد. این قانون مصوب مجلس است. من نمیدانم در ادامه چه شد که در چند سال گذشته، معاینهفنی خودرو، دوساله انجام میشده است؟ که حالا با این مصوبه جدیدی که نیروی محترم انتظامی به مجلس برده و تصویب کردهاند، 5 ساله شده است!
اولین قسمتیکه عکسالعمل نشان داد، کارگروه کاهش آلودگی هوای استان تهران بود. تعجب میکنم الان خیلی از کارشناسان محیطزیست صحبت دوساله شدن را میکنند. درحالیکه تنها چیزی که عطف به ماسبب میشود، قانون است. اولین قانونی که در مجلس شورای اسلامی نگاشته شده دلالت به یکساله بودن معاینهفنی خودروها دارد.
موضوع اول ضرورت ایجاد مراکز معاینهفنی بوده است که روز بهروز تعدادشان در حال افزایش است، موضوع دوم زمان انجام معاینهفنی است که معتقدم باید یکساله شود، موضوع سوم به ارتقاء استانداردها برمیگردد. گفته میشود که محیطزیست باید فشار بیاورد که خودروها به یورو5 برسند. این حرف خوبی است. منتها محیطزیست از قافله توسعه عقب مانده است، خودروسازها، پالایشگاهها و نیروگاهها، نقشهی راه و توسعهی کمی و کیفی واحدهای خود را چیدمان کردهاند، ما حالا میخواهیم اصلاح کنیم، این انرژی میبرد.
رسیدن از استاندارد یورو2 به یورو5 خوب است. ولی حفظ شرایط استاندارد یورو2 بسیار مهمتر است. حفظ شرایط استاندارد یورو2، یعنی کمیت و کیفیت مراکز معاینهفنی باید بیشتر شود. از زمانیکه خودرو استاندارد یورو را ندارد تا به یورو2 میرسد، حدود 21 گرم از آلایندهها حذف میشوند. از یورو2 به بعد، حدوداً یک گرم تا 2 گرم در هر 100 کیلومتر حذف میشود. پس باید تا رسیدن به استاندارد یورو2، 21 گرم را حذف کرده باشیم، اما الان آیا خودروهایی که در حال تردد هستند، شرایط یورو2 را دارند؟
دلمان را خوش کردیم که پراید مدل82، کاتالیست دارد. از سال 82 تا90 در خیابانها تردد دارد و هنوز کاتالیستش را عوض نکرده است. خدمات پس از فروش خودروسازهای ما در ارتباط با این دو قطعه زیستمحیطی بسیار ضعیف است.
خودروساز، خودش با قطعهساز وارد معامله نمیشود که در نمایندگیهای فروش، قطعات کاتالیست و کنیستر را زیاد کند. این اتفاق جز در مقدار کوچک و برای تبلیغات، نمیافتد. ضمن اینکه آن کار تبلیغی را هم در جای خودش نیاز داریم.
این توجه باید یک توجه فنی و تکنیکی توسط مراکز معاینهفنی خودرو باشد. موضوع دیگر به صحتعمل مراکز معاینهفنی خودرو برمیگردد. متاسفانه افرادی در برخی شهرستانها، مجوز مراکز را گرفتهاند، که خودشان اعتقادی به معاینهفنی ندارند. با اخذ پول معاینهفنی میدهند. پس مباحث تکنیکی و فنی و ارتقاء آگاهی عمومی مهم است.
ادارهکل حفاظت محیطزیست استان تهران بر اساس قانون، پیشگام دو کار عمده شده است:
اول نشست مشترکی با پلیس راهنمایی و رانندگی استان و ستاد معاینهفنی خودرو داشتیم. از آبان در 5 نقطه از شهر تهران معاینهفنی خودروهای در حال تردد را هم آغاز خواهیم کرد. دستگاههای پرتابل را هم خریداری کردیم. منتظریم که پلیس محترم با توجه به محدودیت ترافیکی، آن 5 نقطه را برای ما مشخص کند.
دوم نظارت بر مراکز معاینهفنی خودروهاست که این در سال 89 بهصورت آزمایشی انجام دادیم، قویتر و سازمانیافتهتر، از نیمه دوم آبان سال جاری در کل استان انجام میشود. دو تیم تشکیل شد.
یکی از استانداری، پلیس راهنمایی و رانندگی، ادارهکل حفاظت محیطزیست استان تهران و ستاد معاینهفنی خودروهای تهران، برای نظارت بر مراکز معاینهفنی خودروهای سبک و دومی از استانداری و ادارهکل حفاظت محیطزیست استان تهران و شرکت پایانههای استان تهران، برای نظارت بر مراکز معاینهفنی خودروهای سنگین که از نیمه دوم آبان ماه انجام خواهد شد.
